Náttúran.is

Iðnaður

Iðnaður er mikilvægur hluti af atvinnulífi hverrar þjóðar. Hann hefur þó margvísleg áhrif á umhverfi og náttúru sem ekki eru öll af hinu góða. Stór iðnfyrirtæki losa t.d. mikið af gróðurhúsalofttegundum út í andrúmsloftið þótt gerðar séu strangar kröfur til mengunarvarna í starfsleyfum.

Umhverfisstjórnun er því mikilvægur þáttur í allri slíkri starfsemi. Gerðar eru kröfur um „grænt bókhald“ hjá slíkum fyrirtækjum auk þess sem mörg þeirra setja sjálfum sér skýr umhverfismarkmið og vinna samkvæmt ítrustu varfærni í umgengni við náttúruna í starfsemi sinni. Tæplega 50 stofnanir og fyrirtæki halda grænt bókhald.

Þetta er þó ekki nándar nærri nógu útbreyddur metnaður. Umhverfisstjórnunarstaðallinn ISO 14001 er t.a.m. á fáum stöðum í heiminum eins lítið notaður og hér á landi. Aðeins 15 fyrirtæki hafa uppfyllt kröfur ISO 14001 til þessa.

Merkja má hve umhverfismeðvituð fyrirtæki eru með því að skoða hvort þau hafi umhverfisvottun, hafi umhverfisstefnu sína aðgengilega og helst á forsíðu heimasíðu sinnar og hvort að fyrirtækið hafi verið verðlaunað af opinberum aðilum fyrir umhverfisstarf sitt. Upplýsingar um öll þessi atriði er að finna hér á „grænum síðum“.

Einkunn

Álver á Bakka slegið út af borðinu

Náttúran.is fagnar því að áður fyrirhugað álver á Bakka við Húsavík hafi verið slegið út af borðinu. Reyndar er löngu ljóst að fyrirbærið var aldrei nema skýjaborgir fáfróðra stjórnmálamanna og gráðugra heimamanna, en nú er málinu s.s. lokið.

Þann 1. mars 2006 var fjallað um undirritun samkomulags álrisans ALCOA og ríkisstjórnar Íslands um að hefja hagkvæmnikönnun á því að reisa 250 þúsund tonna álver á Bakka, eins og að um happdrættisvinning fyrir Húsavík og alla landsmenn væri að ræða (sjá grein). Í raun var síðan ætlunin að fara í 460.000 tonna álver.

Það var síðan álrisinn sjálfur sem sá fram á að hann fengi ekki rafmagnið gefins og gæti ekki farið í eins stórar framkvæmdir, eins fljótt og hann vilidi. Það er vel, og þó fyrr hefði verið.

Það er nefnilega þannig að gegn þessum áformum hafa náttúruverndarsamtök á borð við Landvernd, Náttúruverndarsamtök Íslands,Framtíðarlandið og margir fleiri, ekki síst öflugir einstaklingar barist um árahríð. Það hefur tekið sinn toll af fólki og margir eru langþreyttir á að vera sífellt að slökkva elda sem stjórnvaldið hefur blásið lífi í. Því má ekki gleyma nú, hvert hlutverk náttúruverndarfólks er í að opna blind augu valdsins og græðginnar á þenslutímum. Breytt stjórnskipun í landinu og ný stefna Landsvirkjunar hefur auðvitað sitt að segja líka en markviss fræðsla og viðvaranir náttúruverndarsinna voru aflið sem þurfti til að sú breyting gæti átt sér stað.

Náttúran.is hefur aldrei verið hrædd við að taka afstöðu með nátturunni og tók einnig virkan þátt í baráttunni, en hér á vef Náttúrunnar hafa birst ótal greinar þar sem fjallað er um álver á Bakka með einum eða öðrum hætti. Aldrei þó til að byggja undir þá draumsýn margra að verkefnið væri raunhæfur kostur. Þú getur skoðað sögu baráttunnar með því að slá inn t.d. „á Bakka“ hér í leitarvélinni ofarlega til hægri á síðunni. Þá koma upp 44 greinar. Í tengdum greinum sérð þú síðan alla sögu náttúruverndarbaráttunnar á Íslandi sl. 7 ár. Góða skemmtun!

Ljósmynd: Húsavík, úr Fréttablaðinu.

Einkunn

Mengunarslys líklega af mannavöldum

Fjórir eru látnir og á annað hundrað slasaðir eftir mengunarslys í súrálsverksmiðju í vesturhluta Ungverjalands. Slysið er sagt vera eitt hið versta í landinu fyrr og síðar.

Neyðarástandi var lýst yfir í þremur sýslum í Ungverjalandi í dag eftir að rauð, báxítmenguð leðja rann frá verksmiðjunni í stríðum straumum. Auk þeirra fjögurra sem hafa fundist látnir er sex til viðbótar saknað.

Leðjan flæddi um að minnsta kosti sjö þorp og bæi, þar á meðal Devecser, þar sem ástandið var sagt afar alvarlegt. Svo öflugt var flóðið að það skolaði bifreiðum út af vegum og skemmdi brýr og hús.

Forsætisráðherra Ungverjalands, Viktor Orban, segir að mengunarslysið í súrálsverksmiðju í vesturhluta landsins megi hugsanlega rekja til mannlegra mistaka. Fjórir létu lífið þegar ein milljón rúmmetra af báxít-menguðu vatni flæddi úr verksmiðjunni gegnum nokkur þorp. Að minnsta kosti 120 slösuðust.

Neyðarástandi var lýst yfir í þremur héruðum fyrr í dag. Búið er að stöðva lekann frá súrálsverksmiðjunni og góðar líkur eru taldar á því að hægt verði að koma í veg fyrir að úrgangsvatnið renni í Dóná.

Einkunn

Gróðurhúsaáhrif

Eitt stærsta vandamál nútímans er losun gróðurhúsalofttegunda. Ástæðan er sú að gróðurhúsalofttegundir í andrúmsloftinu eins og koltvíoxíð, metan og vatnsgufa valda því að sá varmi sem berst frá sólinni endurkastast ekki aftur út í geiminn, heldur safnast upp í andrúmsloftinu. Þannig myndast eins konar gróðurhús utan um jörðina.
Meðalhiti jarðar hefur þegar hækkað um 0,7°C frá því fyrir iðnbyltingu og fram á okkar tíma. Magn koltvíoxíðs hefur hækkað frá 280 ppm upp í 375 ppm (2005).

Einkunn

Helguvíkurjafnan

Einkunn